Để có một xã hội hiện đại như ngày nay thì thế giới đã phải trải qua nhiều giai đoạn biến đối và giai đoạn đầu tiên cũng là dài nhất trong lịch sử phát triển của loài người chính là xã hội nguyên thủy. Vậy xã hội nguyên thủy là gì và vì sao xã hội nguyên thủy tan rã? Hãy cùng tìm hiểu ngay sau đây!

1. Xã hội nguyên thủy là gì?

Xã hội nguyên thủy hay còn gọi là công xã nguyên thủy, công xã thị tộc thuộc về thời tiền sử. Đây là giai đoạn đầu tiên trong lịch sử phát triển của loài người. Giai đoạn này được tính từ khi con người xuất hiện trên trái đất cho tới thời điểm xã hội bắt đầu hình thành sự phân chia giai cấp và xuất hiện nhà nước đầu tiên.

Sở dĩ giai đoạn này kéo dài là bởi sự phát triển chậm chạp và thấp kém về điều kiện lao động sinh sống của con người. Trong suốt giai đoạn này, con người chủ yếu sử dụng các công cụ lao động thô sơ là đá để lao động. Thậm chí, cả thói quen lao động của con người thời bấy giờ cũng vô cùng lạc hậu. Ban đầu là ghè, đẽo cho tới mài đá. Sự chuyển đổi kỹ thuật này phải trải qua hàng vạn năm kinh nghiệm tích lũy. 

Cũng chính vì điều kiện và trình độ lạc hậu, thấp kém mà khi đó cuộc sống của người nguyên thủy đều phụ thuộc vào thiên nhiên. Nếu họ muốn tồn tại thì buộc phải có sự liên kết với nhau g, tạo thành một tập thể để lao động và đấu tranh sinh tồn. Khi này, trong xã hội nguyên thủy vẫn chưa xuất hiện chiếm hữu tư nhân và cũng không có người bóc lột hay bị bóc lột, không có bộ máy chính quyền. Một xã hội không có giai cấp, không có nhà nước đó được gọi là chế độ công xã nguyên thủy.

Dụng cụ bằng đá thời nguyên thủy

2. Vì sao xã hội nguyên thủy tan rã?

Mặc dù so với người tối cổ thì người tinh không đã thông minh hơn, họ biết sử dụng đá để chế tạo thành công cụ giúp săn bắt, hái lượm, thay đổi cuộc sống. Công cụ đá cũng được cải tiến không ngừng để có thể mang lại hiệu suất làm việc cao hơn. Tuy nhiên, quá trình này diễn ra quá lâu và mất nhiều thời gian. Phải tới thiên niên kỷ thứ IV TCN thì kim loại mới được con người phát hiện và đưa vào để chế tạo thành công cụ. 

Sự ra đời của các công cụ bằng kim loại đã tạo nên một sự thay đổi lớn trong xã hội loài người lúc bấy giờ. Các công cụ kim loại giúp con người có thể khai phá đất hoang, gia tăng nhanh diện tích trồng trọt, thậm chí là cả xé đá làm nhà, xẻ gỗ đóng thuyền,… 

Kim loại được phát hiện đã tạo nên sự thay đổi trong xã hội nguyên thủy

Nhờ có công cụ bằng kim loại mà con người không chỉ làm ra đủ sản phẩm để nuôi sống bản thân mà còn có dư thừa. Có một số người có khả năng lao động tốt, làm ra của cải dư thừa nhiều nhưng cũng có người chiếm đoạt của cải dư thừa từ người khác để trở nên giàu có hơn. Dần dần, những người trong thị tộc đã không thể chấp nhận được việc làm chung, hưởng chung. Chính vì thế, xã hội nguyên thủy dần dần tan rã và thay thế vào đó là xã hội giai cấp xuất hiện.

Có thể nói, sự tan rã của xã hội nguyên thủy là một điều tất yếu và cần thiết. Tuy nhiên, đây cũng là nền móng cho sự phát triển của xã hội loài người. Con người đã trải qua hàng trăm triệu năm để tiến hóa để đi tới được ngày hôm nay. Và trong hàng trăm triệu năm đó bao gồm rất nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn đều có ý nghĩa lịch sử riêng, góp phần vào sự tiến hóa của con người.